ระบบ FIFO คืออะไร? เจาะลึกหลักการจัดการสต็อก ลดของค้าง แก้ปัญหาสินค้าหมดอายุ

สินค้าค้างสต็อก ของหมดอายุขายต่อไม่ได้ จนสุดท้ายต้องทิ้งอย่างสูญเปล่า FIFO หนึ่งในหลักการจัดการคลังสินค้าให้มีประสิทธิภาพ ถือเป็นทางเลือกสำคัญที่ช่วยรักษาความสมดุลให้กับธุรกิจ แล้ว FIFO คือ อะไร? มีข้อดีและข้อจำกัดอย่างไร และเหมาะกับคลังสินค้าแบบไหน? บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับหลักการ FIFO พร้อมแนวทางนำไปใช้จัดการสินค้าในคลังให้เป็นระบบมากขึ้น

FIFO (First In-First Out) คือ ระบบการจัดเรียงสินค้าที่ยึดหลัก “เข้าก่อน-ออกก่อน” หรือ “การหยิบสินค้าตามลำดับการเข้าคลัง” หากอธิบายแบบเห็นภาพ FIFO คือ การที่สินค้าชิ้นไหนถูกเก็บในคลังหรือสต็อกสินค้าก่อน เมื่อมีคำสั่งซื้อต้องนำสินค้านั้นออกไปขายก่อนเสมอ เพื่อป้องกันสินค้าล็อตเก่าเสื่อมสภาพหรือหมดอายุ

วิธีการจัดการคลังสินค้าแบบนี้ เป็นระบบการจัดการคลังสินค้าที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล และเป็นประโยชน์ทั้งด้านบัญชี ภาษี การบริหารการปฏิบัติการ และธุรกิจต่าง ๆ ที่มีการหมุนเวียนของวัตถุดิบหรือสินค้าอย่างต่อเนื่อง

[สต๊อกสินค้า คือ สินค้าหรือวัตถุดิบที่ธุรกิจจัดเตรียมและเก็บไว้ เพื่อรอจำหน่าย นำไปใช้งาน หรือใช้ในการผลิตในอนาคต]

FIFO คือมาตรฐานทองคำของการบริหารสินค้าคงคลังในระดับสากล ไม่เพียงช่วยรักษาความสดใหม่และคุณภาพของสินค้าให้ถึงมือลูกค้าอย่างสมบูรณ์แบบเท่านั้น แต่ยังสร้างความแม่นยำในการบันทึกบัญชีต้นทุน ทำให้ธุรกิจตรวจสอบย้อนกลับได้ทุกความเคลื่อนไหวอย่างไร้รอยต่อ – Kacha Thailand

ระบบ First In-First Out (FIFO) เป็นอีกแนวคิดหนึ่งที่ช่วยจัดการสินค้าคงคลังในโกดัง ทั้งการดูแล วางแผน และจัดการสินค้าที่มีในสต็อกให้มีความเหมาะสม ไม่เยอะและไม่น้อยเกินไป เพื่อสร้างความสมดุลให้กับ Supply Chain เพราะสินค้าคงคลังเป็นองค์ประกอบที่ใหญ่ที่สุดของต้นทุนการผลิตที่ส่งผลกระทบอย่างมากในธุรกิจ โดยมีข้อดีและข้อจำกัด ดังนี้

First in First out นอกจากจะมีประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมแล้ว ยังมีประโยชน์ในการจัดการข้อมูลคอมพิวเตอร์ การจัดการกับงานคงค้าง และวิทยาการคอมพิวเตอร์อีกด้วย – Kacha Thailand

ระบบ First In-First Out เหมาะกับร้านค้าหรือคลังสินค้าที่จัดเก็บ สินค้าที่มีอายุการเก็บรักษา, สินค้าที่มีจำนวนและราคาเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว รวมไปถึงสินค้าที่มีระยะการขายสั้น เช่น อาหาร เครื่องดื่ม ยา เภสัชภัณฑ์ อุปกรณ์ไอทีต่าง ๆ เช่น โทรศัพท์มือถือที่มีอายุการขายไม่ถึงครึ่งปี หรือ วัตถุดิบในร้านอาหารที่เน่าเสียอย่างรวดเร็ว

ซึ่งตามหลักการบริหารการปฏิบัติการแล้ว ในกรณีนี้ธุรกิจควรขายหรือใช้งานสต็อกที่เข้ามาก่อน เพื่อลดโอกาสที่สินค้าล็อตเก่าจะเสื่อมคุณภาพ เน่าเสีย หรือตกเทรนด์ ซึ่งสินค้าที่ถูกนำเข้ามาจะต้องมีสัญลักษณ์ บาร์โค้ด หรือแปะป้ายเพื่อบอกว่าเป็นสินค้าที่เข้ามาวันไหน พนักงานจะได้จัดการ จัดเรียง หรือบริหารคลังสินค้าได้ง่ายขึ้น

วิธีการจัดสินค้าแบบ FIFO มี 5 วิธี ได้แก่ 1. กำหนดจุดรับเข้าและจุดจ่ายสินค้า 2. เลือกชั้นวางสินค้าให้เหมาะกับการจัดเก็บ 3. ติดฉลากระบุวันที่และ Lot สินค้า 4. จัดสินค้าเก่าไว้ในตำแหน่งที่หยิบก่อน 5. ใช้บาร์โค้ดหรือระบบ WMS ช่วยควบคุมสต็อก ดังนี้

แยกพื้นที่รับสินค้าและจ่ายสินค้าให้ชัดเจน เพื่อควบคุมทิศทางการเคลื่อนย้ายสินค้า และช่วยให้สินค้าที่เข้าก่อนถูกนำออกก่อนตามหลัก FIFO

เลือกชั้นวางที่ช่วยแบ่งตำแหน่งจัดเก็บสินค้าได้เป็นสัดส่วน โดยจัดวางสินค้าให้สามารถเข้าถึงและหยิบสินค้าที่เข้าก่อนได้สะดวก เช่น ชั้นวางพาเลท สำหรับคลังสินค้าที่จัดเก็บสินค้าบนพาเลท

ระบุวันที่รับเข้าและหมายเลข Lot บนสินค้าให้ชัดเจน เพื่อให้พนักงานรู้ว่าสินค้าชุดไหนเข้าคลังก่อนและควรนำออกก่อน

จัดวางสินค้าที่เข้าคลังก่อนให้อยู่ในตำแหน่งที่เข้าถึงได้ง่ายกว่าสินค้าใหม่ เพื่อให้พนักงานหยิบสินค้าเก่าก่อนตามหลัก FIFO

สำหรับคลังสินค้าที่มีสินค้าเป็นจำนวนมาก สามารถใช้บาร์โค้ดหรือระบบ WMS ช่วยตรวจสอบวันที่รับเข้า ตำแหน่งจัดเก็บ และลำดับการเบิกสินค้า เพื่อลดความผิดพลาดในการจัดการสต็อก

[WMS คือ การใช้ซอฟต์แวร์ การจดบันทึกข้อมูลผ่านเอกสารต่าง ๆ เป็นเครื่องมือในการค้นหา และ ทำการตรวจสอบสินค้า]

FIFO และ LIFO ต่างกันที่ลำดับการหยิบสินค้าออกจากคลัง โดย FIFO คือ “เข้าก่อน-ออกก่อน” ส่วน LIFO คือ “เข้าหลัง-ออกก่อน” โดยการเลือกใช้ควรพิจารณาจากประเภทสินค้าและลักษณะการจัดเก็บเป็นหลัก

สรุป: โดยทั่วไป FIFO เหมาะกับคลังสินค้าที่ต้องควบคุมอายุและการหมุนเวียนของสินค้า เช่น อาหาร ยา และเครื่องดื่ม เพราะช่วยลดโอกาสที่สินค้ารุ่นเก่าจะค้างสต๊อก ส่วน LIFO เหมาะกับสินค้าที่ไม่มีปัญหาเรื่องวันหมดอายุและสามารถหยิบสินค้าล่าสุดออกก่อนได้ ดังนั้นไม่สามารถกำหนดได้ว่าระบบไหนดีกว่า แต่ควรเลือกให้เหมาะกับประเภทสินค้าและรูปแบบการจัดเก็บของแต่ละคลัง

นอกจากนี้ ยังมีหลักการจัดคลังสินค้าที่เรียกว่า FEFO คือ การจัดการสินค้าโดยให้ สินค้าที่ใกล้หมดอายุก่อนถูกนำออกไปก่อน ซึ่งแตกต่างจาก FIFO ที่พิจารณาจากลำดับวันที่สินค้าเข้าคลังเป็นหลัก โดย FEFO จึงเหมาะกับสินค้าที่มีวันหมดอายุชัดเจน เช่น อาหาร ยา และเครื่องดื่ม

จะเห็นว่า FIFO หรือ First in First out เป็นระบบการจัดการคลังสินค้าอีกรูปแบบหนึ่งที่มีประโยชน์มาก หากนำมาประยุกต์ใช้กับสินค้าคงคลังที่มีอายุการเก็บรักษาสั้น จะช่วยลดโอกาสการเสื่อมสภาพของสินค้า ทำให้ลูกค้าได้รับสินค้าสดใหม่ และสามารถวัดมูลค่าโดยรวมได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม ระบบการจัดการคลังสินค้าแต่ละแบบ มีความเหมาะสมกับสินค้าที่แตกต่างกัน เราจึงควรเลือกระบบที่เข้ากับประเภทสินค้าในโกดังของเรามากที่สุด เพื่อการจัดเก็บที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงใช้อุปกรณ์ช่วยจัดเก็บที่เหมาะสม เช่น ชั้นวางของเหล็ก ชั้นเหล็กฉาก ชั้นพาเลท หรือตู้เก็บของ เป็นต้น

Kacha (Thailand) ร้านขายชั้นวางของ เรามีจำหน่ายชั้นวางของหลายแบบ หลายขนาด เพื่อให้คุณสามารถเลือกใช้ในการจัดเก็บสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับพื้นที่ หากสนใจ สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ โทร. 092-262-6250 หรือ Line: @kachathai และยังสามารถแวะเข้ามาชมสินค้าจริงได้ที่โชว์รูม Kacha (Thailand) สาขาสาทร 658 ชั้นที่ 1,2,3 ซอยเจริญกรุง 67 แขวงยานนาวา เขตสาทร กรุงเทพมหานคร 10120 เรายินดีดูแลและให้คำแนะนำทุกขั้นตอน

ดูแผนที่การเดินทางได้ที่ https://maps.app.goo.gl/eD6pbepEwuxWiBLC8