หน้าแรก > หมวดหมู่สินค้า > โซลินอยด์วาล์ว

โซลินอยด์วาล์ว

โซลินอยด์วาล์ว (Solenoid Valve) เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ช่วยให้ระบบทำงานได้แม่นยำ รวดเร็ว และลดการควบคุมแบบ Manual เหมาะสำหรับงานที่ต้องการควบคุมของไหลอย่างต่อเนื่อง เช่น ระบบลมอัด ระบบรดน้ำอัตโนมัติ เครื่องบรรจุ เครื่องจักรในไลน์ผลิต รวมถึงงานควบคุมแรงดันและทิศทางการไหลในโรงงานอุตสาหกรรม

ค้นหาสินค้า

โซลินอยด์วาล์ว คืออะไร?

โซลินอยด์วาล์ว คือ วาล์วไฟฟ้าที่ใช้ควบคุมการเปิด-ปิดการไหลของน้ำ ลม น้ำมัน หรือของเหลวต่าง ๆ โดยทำงานผ่าน “ขดลวดแม่เหล็กไฟฟ้า” เมื่อมีกระแสไฟไหลเข้า ขดลวดจะสร้างสนามแม่เหล็กเพื่อดึงแกนวาล์วให้เปิดหรือปิดอัตโนมัติ (อ่านเพิ่มเติมในบทความ โซลินอยด์วาล์ว (Solenoid Valve) คืออะไร? นำไปใช้งานอย่างไร? )

หลักการทำงานของโซลินอยด์วาล์ว

หลักการทำงานของ Solenoid Valve คือ เมื่อจ่ายไฟฟ้าเข้าสู่ขดลวด จะเกิดสนามแม่เหล็กไฟฟ้าไปดึงแกนวาล์ว (Plunger) ให้เคลื่อนที่ ส่งผลให้วาล์วเปิดหรือปิดทางเดินของของไหลได้ตามต้องการ และเมื่อหยุดจ่ายไฟ สปริงจะดันวาล์วกลับสู่ตำแหน่งเดิม

จุดเด่นของโซลินอยด์วาล์ว คือ สามารถสั่งงานได้รวดเร็ว รองรับการทำงานอัตโนมัติ และควบคุมผ่าน PLC, Timer หรือระบบ Automation ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โซลินอยด์วาล์วแบ่งออกเป็นกี่ประเภท?

โซลินอยด์วาล์ว (Solenoid Valve) สามารถแบ่งได้หลายรูปแบบตามลักษณะการทำงาน การใช้งาน และโครงสร้างของวาล์ว โดยประเภทที่นิยมแบ่งกันในงานอุตสาหกรรมและระบบนิวเมติกส์ มีดังนี้

1. แบ่งตามสถานะการทำงาน

ประเภทของโซลินอยด์วาล์วที่แบ่งตามสถานะการทำงานมี 2 ประเภท คือ โซลินอยด์วาล์วแบบปกติปิด และ โซลินอยด์วาล์วแบบปกติเปิด ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้

• โซลินอยด์วาล์วแบบปกติปิด Normally Closed (N/C) วาล์วจะอยู่ในสถานะ “ปิด” ตามปกติ เมื่อจ่ายไฟ วาล์วจึงเปิดให้ลมหรือของไหลผ่าน เป็นประเภทที่นิยมใช้งานมากที่สุด เพราะช่วยเพิ่มความปลอดภัยเมื่อไฟดับ
• โซลินอยด์วาล์วแบบปกติเปิด Normally Open (N/O) วาล์วจะอยู่ในสถานะ “เปิด” ตามปกติ และจะปิดเมื่อจ่ายไฟ เหมาะกับระบบที่ต้องการให้ของไหลไหลตลอดเวลา

2. แบ่งตามชนิดของของไหล

ประเภทของโซลินอยด์วาล์วที่แบ่งตามชนิดของของไหลมี 3 ประเภท คือ โซลินอยด์วาล์วลม, โซลินอยด์วาล์วน้ำ และโซลินอยด์วาล์วน้ำมัน / ก๊าซ

• โซลินอยด์วาล์วลม (Pneumatic Solenoid Valve) ใช้ควบคุมการไหลของลมในระบบนิวเมติกส์ นิยมใช้ร่วมกับกระบอกลม เครื่องจักรอัตโนมัติ และระบบ Automation
• โซลินอยด์วาล์วน้ำ ใช้ควบคุมการเปิด-ปิดน้ำในระบบประปา ระบบรดน้ำอัตโนมัติ และระบบกรองน้ำ
• โซลินอยด์วาล์วน้ำมัน / ก๊าซ ออกแบบให้รองรับของไหลเฉพาะประเภท เช่น น้ำมัน เชื้อเพลิง หรือก๊าซอุตสาหกรรม

3. แบ่งตามจำนวนพอร์ตและตำแหน่ง

ประเภทของโซลินอยด์วาล์วที่แบ่งตามจำนวนพอร์ตและตำแหน่ง มี 3 ประเภท คือ วาล์ว 2/2 ทาง, วาล์ว 3/2 ทาง, วาล์ว 5/2 ทาง และวาล์ว 5/3 ทาง

• วาล์ว 2/2 ทาง มี 2 พอร์ต 2 ตำแหน่ง ใช้สำหรับเปิด-ปิดการไหลทั่วไป
• วาล์ว 3/2 ทาง มี 3 พอร์ต 2 ตำแหน่ง เหมาะสำหรับควบคุมกระบอกลมทางเดียว
• วาล์ว 5/2 ทาง มี 5 พอร์ต 2 ตำแหน่ง ใช้ควบคุมกระบอกลม 2 ทาง นิยมมากในระบบนิวเมติกส์
• วาล์ว 5/3 ทาง มี 5 พอร์ต 3 ตำแหน่ง สามารถควบคุมการหยุดค้างของกระบอกลมได้

4. แบ่งตามแรงดันไฟฟ้า

ประเภทของโซลินอยด์วาล์วที่แบ่งตามแรงดันไฟฟ้า มี 4 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่ โซลินอยด์วาล์ว 12V DC, โซลินอยด์วาล์ว 24V DC, โซลินอยด์วาล์ว 110V AC และโซลินอยด์วาล์ว 220V AC

• โซลินอยด์วาล์ว 12V DC ใช้ไฟกระแสตรง 12 โวลต์ เหมาะสำหรับงานที่ใช้แบตเตอรี่ หรือระบบไฟขนาดเล็ก เช่น รถยนต์ ระบบโซลาร์เซลล์ ตู้ควบคุมขนาดเล็ก และงาน DIY จุดเด่นคือ ปลอดภัย ใช้ไฟต่ำ และติดตั้งง่าย
• โซลินอยด์วาล์ว 24V DC เป็นรุ่นที่นิยมมากในระบบอุตสาหกรรมและงาน Automation เพราะให้การทำงานที่เสถียร ปลอดภัยกว่าระบบไฟ AC และสามารถเชื่อมต่อกับ PLC หรือระบบควบคุมอัตโนมัติได้ง่าย
• โซลินอยด์วาล์ว 110V AC ใช้ไฟบ้านมาตรฐานบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา หรือเครื่องจักรนำเข้าบางประเภท ในประเทศไทยพบใช้งานน้อยกว่า 220V AC แต่ยังนิยมในเครื่องจักรเฉพาะทาง
• โซลินอยด์วาล์ว 220V AC เป็นรุ่นที่นิยมใช้งานทั่วไปมากที่สุดในประเทศไทย เพราะสามารถต่อเข้ากับไฟบ้านได้โดยตรง ติดตั้งง่าย เหมาะทั้งงานอุตสาหกรรม ระบบน้ำ และระบบควบคุมทั่วไป

5. แบ่งตามลักษณะการทำงานภายใน

ประเภทของโซลินอยด์วาล์วที่แบ่งตามลักษณะการทำงานภายใน มี 4 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่

• โซลินอยด์วาล์วระบบทำงานโดยตรง (Direct Acting) เมื่อมีกระแสไฟฟ้าจ่ายเข้าคอยล์ สนามแม่เหล็กจะทำหน้าที่ดึงแกนวาล์ว (Plunger) ให้เปิดหรือปิดช่องทางไหลโดยตรง โดยไม่ต้องพึ่งพาแรงดันของของไหลในระบบ
• โซลินอยด์วาล์วระบบทำงานทางอ้อม (Pilot Operated) วาล์วประเภทนี้จะไม่ได้ใช้แรงจากคอยล์ไฟฟ้าในการยกแกนวาล์วหลักโดยตรง แต่คอยล์จะทำหน้าที่เปิดช่องผ่านเล็กๆ (Pilot Hole) เพื่อให้แรงดันของของไหล (ลมหรือน้ำ) ที่สะสมอยู่ภายใน ไปช่วยดันแผ่นไดอะแฟรมหรือลูกสูบให้เปิดออก
• โซลินอยด์วาล์วระบบผสม (Semi-Direct Acting หรือ Kick-Pilot) เป็นลูกผสมที่นำข้อดีของทั้งสองระบบมารวมกัน โดยแกนวาล์วจะผูกติดกับแผ่นไดอะแฟรมหลัก เมื่อจ่ายไฟ คอยล์จะช่วยยกไดอะแฟรมขึ้นส่วนหนึ่ง และใช้แรงดันของของไหลช่วยดันเปิดอีกส่วนหนึ่ง

วิธีเลือกโซลินอยด์วาล์วให้เหมาะกับงาน

การเลือกโซลินอยด์วาล์ว (Solenoid Valve) ให้ถูกต้องและปลอดภัยกับหน้างานมากที่สุด ทางทีม KACHA เราแนะนำให้พิจารณาตาม 5 ปัจจัยสำคัญ (Buying Guide Checklist) ได้แก่ 1. เลือกจากขนาดท่อและลักษณะการต่อใช้งาน 2. เลือกจากแรงดันไฟของคอยล์ควบคุม 3. เลือกจากสภาวะแรงดันของระบบ 4. เลือกจากชนิดของของไหลและวัสดุตัวเรือนวาล์ว และ 5. เลือกจากอุณหภูมิและชนิดของซีล

1. เลือกจากขนาดท่อและลักษณะการต่อใช้งาน

• ขนาดเกลียวท่อ ต้องตรวจสอบขนาดเกลียวของท่อเดิมที่หน้างาน เช่น ขนาด 1/4 นิ้ว, 3/8 นิ้ว, 1/2 นิ้ว, 3/4 นิ้ว, 1 นิ้ว หรือ 2 นิ้ว เพื่อให้สามารถหมุนต่อเข้ากับระบบได้อย่างพอดีและแน่นหนาป้องกันการรั่วซึม
• จำนวนทางและตำแหน่ง
  • วาล์ว 2/2 ทาง (2 ทาง 2 ตำแหน่ง) นิยมใช้มากที่สุดสำหรับงานเปิด-ปิดท่อน้ำหรือท่อลมทั่วไป
  • วาล์ว 5/2 หรือ 5/3 ทาง มักใช้ในระบบนิวเมติกส์อุตสาหกรรมเพื่อควบคุมทิศทางการเคลื่อนที่เข้า-ออกของกระบอกลม

2. เลือกจากแรงดันไฟของคอยล์ควบคุม (Voltage)

การเลือกขนาดแรงดันไฟฟ้าของคอยล์โซลินอยด์วาล์วต้องตรงกับระบบตู้คอนโทรลหลักของหน้างาน เพื่อป้องกันคอยล์ไหม้หรือวาล์วไม่ทำงาน

• 220V AC เหมาะสำหรับระบบที่ต่อเข้ากับไฟบ้านหรือไฟโรงงานทั่วไปโดยตรง ไม่ต้องผ่านหม้อแปลงแปลงไฟ นิยมใช้ในระบบสปริงเกอร์รดน้ำต้นไม้ หรือระบบบำบัดน้ำเสีย
• 24V DC โดดเด่นเรื่องความปลอดภัยสูง มักใช้ร่วมกับระบบควบคุมอัตโนมัติอย่าง PLC ในโรงงาน เพื่อป้องกันอันตรายหากเกิดไฟรั่ว
• 12V DC เหมาะสำหรับงาน DIY ขนาดเล็ก หรือระบบที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่และโซลาร์เซลล์

3. เลือกจากสภาวะแรงดันของระบบ

ต้องเลือกวาล์วที่รองรับแรงดันสูงสุดของระบบได้ และต้องดูประเภทการตอบสนองต่อแรงดัน ดังนี้

• ระบบแรงดันต่ำ / ไม่มีแรงดัน (Direct Acting) หากหน้างานเป็นน้ำปล่อยไหลเอื่อยๆ ตามแรงโน้มถ่วงจากแทงค์น้ำชั้นบนโดยไม่มีปั๊มน้ำช่วยดัน ควรเลือกประเภท Direct Acting เพราะวาล์วสามารถเปิด-ปิดได้เองแม้แรงดันในท่อจะเป็นศูนย์

• ระบบแรงดันสูง / มีแรงดันคงที่ (Pilot Operated) หากเป็นระบบที่มีปั๊มน้ำหรือปั๊มลมจ่ายแรงดันมาอย่างต่อเนื่องชัดเจน สามารถเลือกประเภท Pilot Operated ได้ ซึ่งจะช่วยให้ประหยัดพลังงานคอยล์ไฟฟ้าและรองรับท่อขนาดใหญ่ได้ดี แต่ระบบจำเป็นต้องมีแรงดันขั้นต่ำ (ตามที่สเปกกำหนด) วาล์วถึงจะยอมเปิดทำงานค่ะ

4. เลือกจากชนิดของของไหลและวัสดุตัวเรือนวาล์ว

สารที่วิ่งผ่านวาล์วเป็นตัวกำหนดความทนทาน เพื่อป้องกันไม่ให้วาล์วสึกหรอหรือเกิดการกัดกร่อนควรเลือกวัสดุที่เหมาะสม ดังนี้

• ตัวเรือนทองเหลือง (Brass) เหมาะสำหรับ ลมสะอาด, น้ำทั่วไป และน้ำมันดีเซล/เบนซิน เป็นวัสดุที่แข็งแรงและราคาคุ้มค่าที่สุด

• ตัวเรือนสแตนเลส (Stainless Steel – SUS304 / SUS316) เหมาะสำหรับ สารเคมี, น้ำที่มีฤทธิ์กรด-ด่าง, ระบบไอน้ำความร้อนสูง หรือกลุ่มงานอาหารและเครื่องดื่มที่ต้องการมาตรฐาน Food Grade ปลอดภัยไร้สนิม

• ตัวเรือนพลาสติก / พีวีซี (Plastic / PVC) เหมาะสำหรับ ระบบน้ำเพื่อการเกษตร หรือสารเคมีบางชนิดที่มีฤทธิ์กัดกร่อนต่ำ มีข้อดีคือน้ำหนักเบาและราคาประหยัด

5. เลือกจากอุณหภูมิและชนิดของซีล

หากหน้างานต้องสัมผัสกับของไหลที่มีความร้อนสูง เช่น งานสตรีม (Steam) หรือระบบท่อส่งไอน้ำ จำเป็นต้องเลือกโซลินอยด์วาล์วที่ระบุว่าทนความร้อนสูงพิเศษ และใช้ซีล (Seal) ที่ทนความร้อนได้ดี เช่น ซีลประเภท VITON หรือ Teflon เพื่อป้องกันไม่ให้ซีลละลายหรือเสื่อมสภาพจนเกิดการรั่วซึมค่ะ

วิธีติดตั้งโซลินอยด์วาล์ว 

แม้จะดูเหมือนอุปกรณ์ไฟฟ้า แต่การติดตั้งจริงไม่ได้ยากมาก เพียงติดตั้งให้ถูกทิศทางและเลือกไฟให้ตรงสเปก ก็ใช้งานได้อย่างปลอดภัย 

วิธีติดตั้งเบื้องต้น

1. ปิดระบบน้ำหรือระบบลมก่อนติดตั้ง
2. ตรวจสอบแรงดันและแรงดันไฟให้ตรงกับวาล์ว
3. เช็ก “ลูกศร” บนตัววาล์ว ให้ตรงกับทิศทางการไหล
4. พันเทปพันเกลียวก่อนขันติดตั้ง
5. ต่อสายไฟให้ถูกขั้วตามสเปก
6. ทดลองเปิดระบบและเช็กการรั่วซึม

TIP! ใครที่อยากรู้ว่าวาล์วแต่ละแบบต่างกันยังไง และเหมาะกับงานแบบไหน ลองอ่านบทความ ประเภทของวาล์ว เพิ่มเติม รับรองว่าเห็นภาพชัดขึ้นแน่นอน

Kacha (Thailand) สาขาสาทร (สำนักงานใหญ่)

658 ชั้นที่ 1,2,3 ซอยเจริญกรุง 67 แขวงยานนาวา เขตสาทร กรุงเทพมหานคร 10120

ดูแผนที่การเดินทางได้ที่ https://maps.app.goo.gl/eD6pbepEwuxWiBLC8

Kacha (Thailand) สาขานครศรีธรรมราช

22/56 สินอุดมช้อปปิ้งมอลล์ ถนนพัฒนาการคูขวาง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช 8000

ดูแผนที่การเดินทางได้ที่ https://maps.app.goo.gl/zDrYvXVVZJ9yEMxH6