Kacha Thailand
Kacha Thailand
th
เลือกภาษาของคุณ
FIFO LIFO FEFO คืออะไร? เทียบ 3 ระบบจัดการสต็อก เลือกแบบไหนให้เหมาะกับธุรกิจ

อัปเดตเมื่อ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2026

FIFO LIFO FEFO คืออะไร? เทียบ 3 ระบบจัดการสต็อก เลือกแบบไหนให้เหมาะกับธุรกิจ

สินค้าเข้าคลังก่อน ไม่จำเป็นต้องออกก่อนเสมอไป เพราะการบริหารสต็อกให้มีประสิทธิภาพ ไม่ใช่แค่การจัดเรียงสินค้าให้เป็นระเบียบ แต่ต้องเลือกวิธีจัดการสินค้าให้เหมาะกับประเภทสินค้า อายุการจัดเก็บ และลักษณะการหมุนเวียนสินค้าในคลังด้วย มาทำความเข้าใจ FIFO, LIFO และ FEFO ทั้ง 3 ระบบนี้ แตกต่างกันอย่างไร? ธุรกิจควรเลือกใช้แบบไหน มาหาคำตอบกัน! 🔍

FIFO LIFO FEFO คืออะไร? ต่างกันอย่างไรในการจัดการสต็อกสินค้า

FIFO LIFO FEFO คือ 3 ระบบจัดการสต็อกสินค้าที่มีหลักการเบิกจ่ายแตกต่างกัน โดย FIFO เน้นสินค้าเข้าก่อนออกก่อน, LIFO เน้นสินค้าเข้าหลังออกก่อน และ FEFO เน้นสินค้าที่ใกล้หมดอายุออกก่อน ซึ่งแต่ละระบบมีจุดเด่นและเหมาะกับสินค้าแต่ละประเภทไม่เหมือนกัน

การเลือกใช้ระบบให้เหมาะสมจึงช่วยให้ธุรกิจบริหารคลังสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดปัญหาสินค้าค้างสต็อกและความเสี่ยงจากสินค้าเสื่อมสภาพหรือหมดอายุ มาทำความเข้าใจหลักการของทั้ง 3 ระบบ พร้อมดูว่าสินค้าแบบไหนเหมาะกับการจัดการด้วยวิธีใดบ้าง

FIFO ระบบเข้าก่อน-ออกก่อน เหมาะกับสินค้าแบบไหน

FIFO

FIFO (First In, First Out) คือ ระบบจัดการสต็อก ที่กำหนดให้สินค้าที่รับเข้าคลังก่อนเป็นสินค้าที่ต้องเบิกออกก่อน โดยไม่ว่าจะมีสินค้าใหม่เข้ามาเพิ่มเติมกี่ล็อต ก็ต้องจัดลำดับการเบิกจ่ายตามวันที่รับเข้า เพื่อให้สินค้าเก่าถูกหมุนเวียนออกไปก่อน

เหมาะกับสินค้าที่อาจเสื่อมคุณภาพตามระยะเวลา เช่น 

  • วัตถุดิบ 
  • สินค้าอุปโภคบริโภค 
  • สินค้าทั่วไปที่ต้องการรักษาการหมุนเวียนสต็อกให้เป็นระบบ

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการ FIFO และวิธีนำไปใช้ในการบริหารคลังสินค้าได้ที่ ระบบ FIFO คืออะไร?

LIFO ระบบเข้าหลัง-ออกก่อน เหมาะกับสินค้าแบบไหน

LIFO

LIFO (Last In, First Out) คือ ระบบจัดการสต็อก ที่เน้นเบิกสินค้าล็อตที่รับเข้าล่าสุดออกก่อน เน้นใช้กับสินค้าที่ไม่เสื่อมสภาพง่าย หรือสินค้าที่จัดเก็บแบบวางซ้อนและหยิบจากด้านบนได้ อย่างไรก็ตาม ควรคำนึงถึงการหมุนเวียนสินค้า เพื่อป้องกันสินค้าล็อตเก่าค้างสต็อกนานเกินไป

เหมาะกับสินค้าที่ไม่เสื่อมสภาพง่ายและสามารถจัดเก็บแบบซ้อนกันได้ เช่น

  • วัสดุก่อสร้าง เช่น อิฐบล็อก กระเบื้อง
  • สินค้าไม่มีวันหมดอายุ เช่น เหล็กเส้น ท่อ PVC
  • สินค้าที่จัดเก็บแบบวางซ้อนเป็นกอง เช่น กล่องสินค้า หรือพาเลทสินค้า

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการ LIFO และรูปแบบการจัดการสต็อกได้ที่ ระบบ LIFO คืออะไร?

FEFO ระบบหมดอายุก่อนออกก่อน เหมาะกับสินค้าแบบไหน

FEFO

FEFO (First Expired, First Out) คือ ระบบจัดการสต็อก ที่ให้ความสำคัญกับวันหมดอายุของสินค้า โดยเลือกเบิกสินค้าที่มีวันหมดอายุใกล้ที่สุดออกก่อน แม้ว่าสินค้าล็อตนั้นจะรับเข้าคลังทีหลังล็อตอื่นก็ตาม วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงสินค้าหมดอายุระหว่างจัดเก็บ และช่วยรักษาคุณภาพสินค้าให้ถึงมือผู้บริโภค 

เหมาะกับสินค้าที่มีอายุการเก็บรักษาจำกัด เช่น

  • อาหารและเครื่องดื่ม
  • ยาและเวชภัณฑ์
  • เครื่องสำอาง
  • สินค้าที่มีวันหมดอายุกำหนดชัดเจน

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการ FEFO และแนวทางนำไปใช้กับสินค้าแต่ละประเภทได้ที่ ระบบ FEFO คืออะไร?

เปรียบเทียบ FIFO, LIFO และ FEFO แตกต่างกันอย่างไร?

แม้ FIFO, LIFO และ FEFO จะเป็นระบบจัดการสต็อกที่ช่วยควบคุมการเบิกจ่ายสินค้าเหมือนกัน แต่มีเกณฑ์การเลือกสินค้าออกจากคลังแตกต่างกัน ทั้งวันที่รับเข้า ลำดับการจัดเก็บ และวันหมดอายุ ซึ่งส่งผลต่อการหมุนเวียนสินค้าและรูปแบบการจัดการคลังสินค้า ดังนั้น การเลือกใช้ระบบใดจึงควรพิจารณาจากประเภทสินค้าและลักษณะการจัดเก็บเป็นหลัก

โดยสามารถเทียบความแตกต่างเป็นตาราง ได้ดังนี้

หัวข้อเปรียบเทียบ FIFO LIFO FEFO
ชื่อเต็ม First In, First Out Last In, First Out First Expired, First Out
หลักการ เข้าก่อน ออกก่อน เข้าหลัง ออกก่อน หมดอายุก่อน ออกก่อน
เกณฑ์การเลือกสินค้า วันที่รับเข้า วันที่รับเข้าล่าสุด วันหมดอายุ
สินค้าที่ออกก่อน สินค้าล็อตเก่าที่สุด สินค้าล็อตใหม่ล่าสุด สินค้าที่หมดอายุเร็วที่สุด
เหมาะกับสินค้า สินค้าทั่วไปและสินค้าที่เสื่อมคุณภาพตามเวลา สินค้าที่ไม่เสื่อมสภาพง่ายและเหมาะกับรูปแบบการจัดเก็บแบบหยิบล็อตล่าสุดก่อน อาหาร เครื่องดื่ม ยา เครื่องสำอาง และสินค้าที่มีอายุจำกัด
จุดเด่น ช่วยให้สินค้าเก่าหมุนเวียนออกจากคลัง ลดการตกค้าง สอดคล้องกับการจัดเก็บและหยิบสินค้าบางรูปแบบ ช่วยลดความเสี่ยงสินค้าหมดอายุและสูญเสียมูลค่า
ข้อควรระวัง วันที่รับเข้าอาจไม่ตรงกับวันหมดอายุ สินค้าล็อตเก่าอาจค้างอยู่ในคลังนาน ต้องตรวจสอบและบันทึกวันหมดอายุของสินค้าอย่างสม่ำเสมอ

การเลือกใช้ระบบจัดการสต็อก ไม่ควรพิจารณาเพียงวันที่รับเข้าสินค้า แต่ควรพิจารณาทั้งอายุสินค้า ลักษณะการจัดเก็บ และการเบิกจ่าย เพื่อให้สินค้าหมุนเวียนได้อย่างเหมาะสม ลดของค้างคลัง และใช้พื้นที่จัดเก็บได้อย่างมีประสิทธิภาพ

FIFO FEFO LIFO ใช้ในกรณีใดได้บ้าง? พร้อมตัวอย่าง

หลังจากทำความเข้าใจความแตกต่างของทั้ง 3 ระบบแล้ว หลายคนอาจสงสัยว่า fifo fefo lifo คืออะไร ใช้ในกรณีใดบ้าง ทั้ง 3 ระบบสามารถนำไปใช้ได้หลากหลาย ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า อายุการเก็บรักษา และรูปแบบการจัดเก็บ โดยธุรกิจค้าปลีกและสินค้าทั่วไปมักเหมาะกับ FIFO ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มเหมาะกับ FEFO ส่วน LIFO อาจเหมาะกับสินค้าบางประเภทที่จัดเก็บแบบซ้อน และหยิบล็อตล่าสุดออกได้สะดวก

ตัวอย่างการเบิกสินค้าตามระบบ FIFO, LIFO และ FEFO

สมมุติว่า คลังสินค้าได้รับสินค้าเครื่องดื่มชนิดเดียวกันเข้ามา 3 ล็อต แต่ละล็อตมีวันที่รับเข้าและวันหมดอายุแตกต่างกัน ดังนี้

ล็อตสินค้า วันที่รับเข้า วันหมดอายุ
A 1 พ.ย. 30 ธ.ค.
B 5 พ.ย. 15 ธ.ค.
C 10 พ.ย. 31 ม.ค.

หากใช้ระบบจัดการสต็อกทั้ง 3 รูปแบบ จะมีลำดับการเบิกสินค้าแตกต่างกัน ดังนี้

  • FIFO : เบิกล็อต A ก่อน เพราะเป็นสินค้าที่รับเข้าคลังเป็นล็อตแรก
  • LIFO : เบิกล็อต C ก่อน เพราะเป็นสินค้าที่รับเข้าคลังล่าสุด
  • FEFO : เบิกล็อต B ก่อน เพราะมีวันหมดอายุเร็วที่สุด แม้จะรับเข้าทีหลังล็อต A

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า FIFO และ FEFO อาจเลือกสินค้าออกคนละล็อต แม้สินค้าเก่าจะเข้าคลังก่อนก็ตาม เพราะ FEFO ให้ความสำคัญกับวันหมดอายุเป็นหลักนั่นเอง

เปิด 3 ตัวอย่างธุรกิจ ที่เหมาะกับ FIFO, LIFO และ FEFO

ธุรกิจตั้งแต่ร้านค้าปลีก คลังสินค้า ร้านอาหาร ซูเปอร์มาร์เก็ต ไปจนถึงธุรกิจวัสดุก่อสร้าง ล้วนมีรูปแบบการจัดเก็บและหมุนเวียนสินค้าแตกต่างกัน การเลือกใช้ระบบ FIFO, LIFO หรือ FEFO ให้เหมาะกับประเภทสินค้าจึงช่วยให้บริหารสต็อกได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยแต่ละระบบมีตัวอย่างธุรกิจที่เหมาะสม ดังนี้

FIFO - ธุรกิจค้าปลีกและคลังสินค้าทั่วไป

1. FIFO – ธุรกิจค้าปลีกและคลังสินค้าทั่วไป

เหมาะกับร้านค้าปลีก คลังสินค้า และธุรกิจที่มีสินค้าเข้าหลายรอบ โดยจัดสินค้าเก่าไว้ในตำแหน่งที่หยิบออกก่อน เช่น สินค้าอุปโภคบริโภค กล่องบรรจุภัณฑ์ หรือวัตถุดิบ เพื่อช่วยให้สินค้าในคลังหมุนเวียนอย่างต่อเนื่อง

FEFO - ธุรกิจอาหาร เครื่องดื่ม และสินค้าอายุสั้น

2. FEFO – ธุรกิจอาหาร เครื่องดื่ม และสินค้าอายุสั้น

เหมาะกับร้านอาหาร ซูเปอร์มาร์เก็ต โรงงานผลิตอาหาร และธุรกิจจำหน่ายยา โดยเลือกสินค้าที่ใกล้หมดอายุออกก่อน เช่น นม โยเกิร์ต อาหารแช่เย็น หรือวัตถุดิบที่มีอายุจำกัด ช่วยลดสินค้าเสียหายและสูญเสียจากการหมดอายุ

LIFO - ธุรกิจวัสดุก่อสร้างหรือสินค้าที่จัดเก็บแบบซ้อน

3. LIFO – ธุรกิจวัสดุก่อสร้างหรือสินค้าที่จัดเก็บแบบซ้อน

อาจเหมาะกับสินค้าบางประเภทที่ไม่เสื่อมสภาพง่าย เช่น วัสดุก่อสร้างบางชนิด หรือสินค้าที่จัดเก็บเป็นกองตามลำดับการนำเข้า โดยเฉพาะคลังสินค้าที่ใช้ ชั้นวางพาเลท จัดเก็บสินค้า สามารถออกแบบตำแหน่งให้สอดคล้องกับลำดับการนำสินค้าเข้า-ออกได้

TIP! ก่อนเลือกใช้ควรพิจารณาประเภทสินค้า อายุการเก็บรักษา และรูปแบบการจัดเก็บควบคู่กัน เพื่อให้เลือกวิธีหมุนเวียนสต็อกได้เหมาะสม ลดปัญหาสินค้าค้างคลังและหมดอายุโดยไม่จำเป็น

4 เทคนิค จัดคลังสินค้าให้เป็นระบบ หยิบง่าย ไม่ตกหล่น

การจัดการสต็อกให้เป็นระบบ ไม่ได้มีแค่การเลือกใช้ FIFO, LIFO หรือ FEFO เท่านั้น แต่ยังต้องใส่ใจการจัดพื้นที่ และการจัดเก็บสินค้าให้เหมาะสมด้วย เช่น แยกโซนวัตถุดิบ ติดป้ายวันที่รับเข้าและวันหมดอายุ รวมถึงตรวจสอบสต็อกอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้หยิบสินค้าได้ง่าย และป้องกันการเบิกจ่ายผิดพลาด มาดู 4 เทคนิคจัดระเบียบคลังสินค้า ให้เป็นระเบียบ และบริหารสต็อกได้คล่องตัวยิ่งขึ้นกัน!

  1. จัดแบ่งโซนสินค้าให้ชัดเจน
    แยกประเภทสินค้าและกำหนดพื้นที่จัดเก็บตามลักษณะการใช้งาน เพื่อให้ง่ายต่อการตรวจสอบและหยิบสินค้า
  2. ติดป้ายกำกับวันที่รับเข้าและวันหมดอายุ
    ระบุข้อมูลแต่ละล็อตให้ชัดเจน ช่วยให้พนักงานตรวจสอบลำดับการเบิกจ่ายตามระบบที่เลือกใช้ได้ถูกต้อง
  3. เลือกชั้นวางสินค้าให้เหมาะกับประเภทสินค้า
    เช่น ชั้นวางของเหล็ก ที่เหมาะกับการจัดเก็บสินค้าทั่วไป กล่อง วัตถุดิบ และอุปกรณ์ต่าง ๆ ช่วยให้จัดเรียงสินค้าเป็นระเบียบและหยิบใช้งานได้สะดวก
  4. ตรวจสอบและหมุนเวียนสต็อกอย่างสม่ำเสมอ
    หมั่นเช็กสินค้าคงเหลือ สินค้าใกล้หมดอายุ และสินค้าที่ค้างสต็อก เพื่อป้องกันสินค้าเสื่อมสภาพหรือหมดอายุโดยไม่จำเป็น

เป็นอย่างไรกันบ้างกับ FIFO, LIFO และ FEFO? หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้เข้าใจระบบจัดการสต็อกทั้ง 3 รูปแบบมากขึ้น และเลือกนำไปปรับใช้กับธุรกิจได้อย่างเหมาะสมน้า สำหรับใครที่อยากจัดคลังสินค้าให้เป็นระเบียบ และเพิ่มความคล่องตัวในการจัดเก็บ Kacha (Thailand) คืออีกตัวเลือกที่ตอบโจทย์ เพราะเราคัดสรรทั้งอุปกรณ์คุณภาพ และพร้อมให้คำแนะนำอย่างผู้เชี่ยวชาญ 🏭✨

สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ โทร. 092-262-6250 หรือ Line: @kachathai และยังสามารถแวะเข้ามาชมสินค้าจริงได้ที่โชว์รูม Kacha (Thailand) สาขาสาทร 658 ชั้นที่ 1,2,3 ซอยเจริญกรุง 67 แขวงยานนาวา เขตสาทร กรุงเทพมหานคร 10120 เรายินดีดูแลและให้คำแนะนำทุกขั้นตอน

ดูแผนที่การเดินทางได้ที่ https://maps.app.goo.gl/eD6pbepEwuxWiBLC8

เพื่อไม่ให้พลาดข่าวสารสำคัญ และโปรโมชั่นพิเศษมากมาย สามารถติดตามเราผ่านช่องทางต่างๆได้หลากหลายช่องทางตามด้านล่างนี้เลย