
อัปเดตเมื่อ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2026
FIFO LIFO FEFO คืออะไร? เทียบ 3 ระบบจัดการสต็อก เลือกแบบไหนให้เหมาะกับธุรกิจ
สินค้าเข้าคลังก่อน ไม่จำเป็นต้องออกก่อนเสมอไป เพราะการบริหารสต็อกให้มีประสิทธิภาพ ไม่ใช่แค่การจัดเรียงสินค้าให้เป็นระเบียบ แต่ต้องเลือกวิธีจัดการสินค้าให้เหมาะกับประเภทสินค้า อายุการจัดเก็บ และลักษณะการหมุนเวียนสินค้าในคลังด้วย มาทำความเข้าใจ FIFO, LIFO และ FEFO ทั้ง 3 ระบบนี้ แตกต่างกันอย่างไร? ธุรกิจควรเลือกใช้แบบไหน มาหาคำตอบกัน! 🔍
FIFO LIFO FEFO คืออะไร? ต่างกันอย่างไรในการจัดการสต็อกสินค้า
FIFO LIFO FEFO คือ 3 ระบบจัดการสต็อกสินค้าที่มีหลักการเบิกจ่ายแตกต่างกัน โดย FIFO เน้นสินค้าเข้าก่อนออกก่อน, LIFO เน้นสินค้าเข้าหลังออกก่อน และ FEFO เน้นสินค้าที่ใกล้หมดอายุออกก่อน ซึ่งแต่ละระบบมีจุดเด่นและเหมาะกับสินค้าแต่ละประเภทไม่เหมือนกัน
การเลือกใช้ระบบให้เหมาะสมจึงช่วยให้ธุรกิจบริหารคลังสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดปัญหาสินค้าค้างสต็อกและความเสี่ยงจากสินค้าเสื่อมสภาพหรือหมดอายุ มาทำความเข้าใจหลักการของทั้ง 3 ระบบ พร้อมดูว่าสินค้าแบบไหนเหมาะกับการจัดการด้วยวิธีใดบ้าง
FIFO ระบบเข้าก่อน-ออกก่อน เหมาะกับสินค้าแบบไหน

FIFO (First In, First Out) คือ ระบบจัดการสต็อก ที่กำหนดให้สินค้าที่รับเข้าคลังก่อนเป็นสินค้าที่ต้องเบิกออกก่อน โดยไม่ว่าจะมีสินค้าใหม่เข้ามาเพิ่มเติมกี่ล็อต ก็ต้องจัดลำดับการเบิกจ่ายตามวันที่รับเข้า เพื่อให้สินค้าเก่าถูกหมุนเวียนออกไปก่อน
เหมาะกับสินค้าที่อาจเสื่อมคุณภาพตามระยะเวลา เช่น
- วัตถุดิบ
- สินค้าอุปโภคบริโภค
- สินค้าทั่วไปที่ต้องการรักษาการหมุนเวียนสต็อกให้เป็นระบบ
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการ FIFO และวิธีนำไปใช้ในการบริหารคลังสินค้าได้ที่ ระบบ FIFO คืออะไร?
LIFO ระบบเข้าหลัง-ออกก่อน เหมาะกับสินค้าแบบไหน

LIFO (Last In, First Out) คือ ระบบจัดการสต็อก ที่เน้นเบิกสินค้าล็อตที่รับเข้าล่าสุดออกก่อน เน้นใช้กับสินค้าที่ไม่เสื่อมสภาพง่าย หรือสินค้าที่จัดเก็บแบบวางซ้อนและหยิบจากด้านบนได้ อย่างไรก็ตาม ควรคำนึงถึงการหมุนเวียนสินค้า เพื่อป้องกันสินค้าล็อตเก่าค้างสต็อกนานเกินไป
เหมาะกับสินค้าที่ไม่เสื่อมสภาพง่ายและสามารถจัดเก็บแบบซ้อนกันได้ เช่น
- วัสดุก่อสร้าง เช่น อิฐบล็อก กระเบื้อง
- สินค้าไม่มีวันหมดอายุ เช่น เหล็กเส้น ท่อ PVC
- สินค้าที่จัดเก็บแบบวางซ้อนเป็นกอง เช่น กล่องสินค้า หรือพาเลทสินค้า
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการ LIFO และรูปแบบการจัดการสต็อกได้ที่ ระบบ LIFO คืออะไร?
FEFO ระบบหมดอายุก่อนออกก่อน เหมาะกับสินค้าแบบไหน

FEFO (First Expired, First Out) คือ ระบบจัดการสต็อก ที่ให้ความสำคัญกับวันหมดอายุของสินค้า โดยเลือกเบิกสินค้าที่มีวันหมดอายุใกล้ที่สุดออกก่อน แม้ว่าสินค้าล็อตนั้นจะรับเข้าคลังทีหลังล็อตอื่นก็ตาม วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงสินค้าหมดอายุระหว่างจัดเก็บ และช่วยรักษาคุณภาพสินค้าให้ถึงมือผู้บริโภค
เหมาะกับสินค้าที่มีอายุการเก็บรักษาจำกัด เช่น
- อาหารและเครื่องดื่ม
- ยาและเวชภัณฑ์
- เครื่องสำอาง
- สินค้าที่มีวันหมดอายุกำหนดชัดเจน
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักการ FEFO และแนวทางนำไปใช้กับสินค้าแต่ละประเภทได้ที่ ระบบ FEFO คืออะไร?
เปรียบเทียบ FIFO, LIFO และ FEFO แตกต่างกันอย่างไร?
แม้ FIFO, LIFO และ FEFO จะเป็นระบบจัดการสต็อกที่ช่วยควบคุมการเบิกจ่ายสินค้าเหมือนกัน แต่มีเกณฑ์การเลือกสินค้าออกจากคลังแตกต่างกัน ทั้งวันที่รับเข้า ลำดับการจัดเก็บ และวันหมดอายุ ซึ่งส่งผลต่อการหมุนเวียนสินค้าและรูปแบบการจัดการคลังสินค้า ดังนั้น การเลือกใช้ระบบใดจึงควรพิจารณาจากประเภทสินค้าและลักษณะการจัดเก็บเป็นหลัก
โดยสามารถเทียบความแตกต่างเป็นตาราง ได้ดังนี้
| หัวข้อเปรียบเทียบ | FIFO | LIFO | FEFO |
|---|---|---|---|
| ชื่อเต็ม | First In, First Out | Last In, First Out | First Expired, First Out |
| หลักการ | เข้าก่อน ออกก่อน | เข้าหลัง ออกก่อน | หมดอายุก่อน ออกก่อน |
| เกณฑ์การเลือกสินค้า | วันที่รับเข้า | วันที่รับเข้าล่าสุด | วันหมดอายุ |
| สินค้าที่ออกก่อน | สินค้าล็อตเก่าที่สุด | สินค้าล็อตใหม่ล่าสุด | สินค้าที่หมดอายุเร็วที่สุด |
| เหมาะกับสินค้า | สินค้าทั่วไปและสินค้าที่เสื่อมคุณภาพตามเวลา | สินค้าที่ไม่เสื่อมสภาพง่ายและเหมาะกับรูปแบบการจัดเก็บแบบหยิบล็อตล่าสุดก่อน | อาหาร เครื่องดื่ม ยา เครื่องสำอาง และสินค้าที่มีอายุจำกัด |
| จุดเด่น | ช่วยให้สินค้าเก่าหมุนเวียนออกจากคลัง ลดการตกค้าง | สอดคล้องกับการจัดเก็บและหยิบสินค้าบางรูปแบบ | ช่วยลดความเสี่ยงสินค้าหมดอายุและสูญเสียมูลค่า |
| ข้อควรระวัง | วันที่รับเข้าอาจไม่ตรงกับวันหมดอายุ | สินค้าล็อตเก่าอาจค้างอยู่ในคลังนาน | ต้องตรวจสอบและบันทึกวันหมดอายุของสินค้าอย่างสม่ำเสมอ |
การเลือกใช้ระบบจัดการสต็อก ไม่ควรพิจารณาเพียงวันที่รับเข้าสินค้า แต่ควรพิจารณาทั้งอายุสินค้า ลักษณะการจัดเก็บ และการเบิกจ่าย เพื่อให้สินค้าหมุนเวียนได้อย่างเหมาะสม ลดของค้างคลัง และใช้พื้นที่จัดเก็บได้อย่างมีประสิทธิภาพ
FIFO FEFO LIFO ใช้ในกรณีใดได้บ้าง? พร้อมตัวอย่าง
หลังจากทำความเข้าใจความแตกต่างของทั้ง 3 ระบบแล้ว หลายคนอาจสงสัยว่า fifo fefo lifo คืออะไร ใช้ในกรณีใดบ้าง ทั้ง 3 ระบบสามารถนำไปใช้ได้หลากหลาย ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า อายุการเก็บรักษา และรูปแบบการจัดเก็บ โดยธุรกิจค้าปลีกและสินค้าทั่วไปมักเหมาะกับ FIFO ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มเหมาะกับ FEFO ส่วน LIFO อาจเหมาะกับสินค้าบางประเภทที่จัดเก็บแบบซ้อน และหยิบล็อตล่าสุดออกได้สะดวก
ตัวอย่างการเบิกสินค้าตามระบบ FIFO, LIFO และ FEFO
สมมุติว่า คลังสินค้าได้รับสินค้าเครื่องดื่มชนิดเดียวกันเข้ามา 3 ล็อต แต่ละล็อตมีวันที่รับเข้าและวันหมดอายุแตกต่างกัน ดังนี้
| ล็อตสินค้า | วันที่รับเข้า | วันหมดอายุ |
|---|---|---|
| A | 1 พ.ย. | 30 ธ.ค. |
| B | 5 พ.ย. | 15 ธ.ค. |
| C | 10 พ.ย. | 31 ม.ค. |
หากใช้ระบบจัดการสต็อกทั้ง 3 รูปแบบ จะมีลำดับการเบิกสินค้าแตกต่างกัน ดังนี้
- FIFO : เบิกล็อต A ก่อน เพราะเป็นสินค้าที่รับเข้าคลังเป็นล็อตแรก
- LIFO : เบิกล็อต C ก่อน เพราะเป็นสินค้าที่รับเข้าคลังล่าสุด
- FEFO : เบิกล็อต B ก่อน เพราะมีวันหมดอายุเร็วที่สุด แม้จะรับเข้าทีหลังล็อต A
ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า FIFO และ FEFO อาจเลือกสินค้าออกคนละล็อต แม้สินค้าเก่าจะเข้าคลังก่อนก็ตาม เพราะ FEFO ให้ความสำคัญกับวันหมดอายุเป็นหลักนั่นเอง
เปิด 3 ตัวอย่างธุรกิจ ที่เหมาะกับ FIFO, LIFO และ FEFO
ธุรกิจตั้งแต่ร้านค้าปลีก คลังสินค้า ร้านอาหาร ซูเปอร์มาร์เก็ต ไปจนถึงธุรกิจวัสดุก่อสร้าง ล้วนมีรูปแบบการจัดเก็บและหมุนเวียนสินค้าแตกต่างกัน การเลือกใช้ระบบ FIFO, LIFO หรือ FEFO ให้เหมาะกับประเภทสินค้าจึงช่วยให้บริหารสต็อกได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยแต่ละระบบมีตัวอย่างธุรกิจที่เหมาะสม ดังนี้

1. FIFO – ธุรกิจค้าปลีกและคลังสินค้าทั่วไป
เหมาะกับร้านค้าปลีก คลังสินค้า และธุรกิจที่มีสินค้าเข้าหลายรอบ โดยจัดสินค้าเก่าไว้ในตำแหน่งที่หยิบออกก่อน เช่น สินค้าอุปโภคบริโภค กล่องบรรจุภัณฑ์ หรือวัตถุดิบ เพื่อช่วยให้สินค้าในคลังหมุนเวียนอย่างต่อเนื่อง

2. FEFO – ธุรกิจอาหาร เครื่องดื่ม และสินค้าอายุสั้น
เหมาะกับร้านอาหาร ซูเปอร์มาร์เก็ต โรงงานผลิตอาหาร และธุรกิจจำหน่ายยา โดยเลือกสินค้าที่ใกล้หมดอายุออกก่อน เช่น นม โยเกิร์ต อาหารแช่เย็น หรือวัตถุดิบที่มีอายุจำกัด ช่วยลดสินค้าเสียหายและสูญเสียจากการหมดอายุ

3. LIFO – ธุรกิจวัสดุก่อสร้างหรือสินค้าที่จัดเก็บแบบซ้อน
อาจเหมาะกับสินค้าบางประเภทที่ไม่เสื่อมสภาพง่าย เช่น วัสดุก่อสร้างบางชนิด หรือสินค้าที่จัดเก็บเป็นกองตามลำดับการนำเข้า โดยเฉพาะคลังสินค้าที่ใช้ ชั้นวางพาเลท จัดเก็บสินค้า สามารถออกแบบตำแหน่งให้สอดคล้องกับลำดับการนำสินค้าเข้า-ออกได้
TIP! ก่อนเลือกใช้ควรพิจารณาประเภทสินค้า อายุการเก็บรักษา และรูปแบบการจัดเก็บควบคู่กัน เพื่อให้เลือกวิธีหมุนเวียนสต็อกได้เหมาะสม ลดปัญหาสินค้าค้างคลังและหมดอายุโดยไม่จำเป็น
4 เทคนิค จัดคลังสินค้าให้เป็นระบบ หยิบง่าย ไม่ตกหล่น
การจัดการสต็อกให้เป็นระบบ ไม่ได้มีแค่การเลือกใช้ FIFO, LIFO หรือ FEFO เท่านั้น แต่ยังต้องใส่ใจการจัดพื้นที่ และการจัดเก็บสินค้าให้เหมาะสมด้วย เช่น แยกโซนวัตถุดิบ ติดป้ายวันที่รับเข้าและวันหมดอายุ รวมถึงตรวจสอบสต็อกอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้หยิบสินค้าได้ง่าย และป้องกันการเบิกจ่ายผิดพลาด มาดู 4 เทคนิคจัดระเบียบคลังสินค้า ให้เป็นระเบียบ และบริหารสต็อกได้คล่องตัวยิ่งขึ้นกัน!
- จัดแบ่งโซนสินค้าให้ชัดเจน
แยกประเภทสินค้าและกำหนดพื้นที่จัดเก็บตามลักษณะการใช้งาน เพื่อให้ง่ายต่อการตรวจสอบและหยิบสินค้า - ติดป้ายกำกับวันที่รับเข้าและวันหมดอายุ
ระบุข้อมูลแต่ละล็อตให้ชัดเจน ช่วยให้พนักงานตรวจสอบลำดับการเบิกจ่ายตามระบบที่เลือกใช้ได้ถูกต้อง - เลือกชั้นวางสินค้าให้เหมาะกับประเภทสินค้า
เช่น ชั้นวางของเหล็ก ที่เหมาะกับการจัดเก็บสินค้าทั่วไป กล่อง วัตถุดิบ และอุปกรณ์ต่าง ๆ ช่วยให้จัดเรียงสินค้าเป็นระเบียบและหยิบใช้งานได้สะดวก - ตรวจสอบและหมุนเวียนสต็อกอย่างสม่ำเสมอ
หมั่นเช็กสินค้าคงเหลือ สินค้าใกล้หมดอายุ และสินค้าที่ค้างสต็อก เพื่อป้องกันสินค้าเสื่อมสภาพหรือหมดอายุโดยไม่จำเป็น
เป็นอย่างไรกันบ้างกับ FIFO, LIFO และ FEFO? หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้เข้าใจระบบจัดการสต็อกทั้ง 3 รูปแบบมากขึ้น และเลือกนำไปปรับใช้กับธุรกิจได้อย่างเหมาะสมน้า สำหรับใครที่อยากจัดคลังสินค้าให้เป็นระเบียบ และเพิ่มความคล่องตัวในการจัดเก็บ Kacha (Thailand) คืออีกตัวเลือกที่ตอบโจทย์ เพราะเราคัดสรรทั้งอุปกรณ์คุณภาพ และพร้อมให้คำแนะนำอย่างผู้เชี่ยวชาญ 🏭✨
สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ โทร. 092-262-6250 หรือ Line: @kachathai และยังสามารถแวะเข้ามาชมสินค้าจริงได้ที่โชว์รูม Kacha (Thailand) สาขาสาทร 658 ชั้นที่ 1,2,3 ซอยเจริญกรุง 67 แขวงยานนาวา เขตสาทร กรุงเทพมหานคร 10120 เรายินดีดูแลและให้คำแนะนำทุกขั้นตอน
ดูแผนที่การเดินทางได้ที่ https://maps.app.goo.gl/eD6pbepEwuxWiBLC8
เพื่อไม่ให้พลาดข่าวสารสำคัญ และโปรโมชั่นพิเศษมากมาย สามารถติดตามเราผ่านช่องทางต่างๆได้หลากหลายช่องทางตามด้านล่างนี้เลย




